Επιλογές

Να μην υποταχθεί η εκπαίδευση στην αγορά εργασίας

  • Ιουν 10, 2017

Η εκπαίδευση είναι ένα σύνολο σχέσεων, δομών και λειτουργιών, το οποίο εκδηλώνεται με τη μορφή του συστήματος, του οργανισμού, του μηχανισμού και του κοινωνικού θεσμού, εντός του οποίου κινούνται οι εκπαιδευτικοί, οι μαθητές και το διοικητικό προσωπικό.

Η εκπαίδευση είναι ένα σύστημα, που βρίσκεται σε εξάρτηση και ταυτόχρονα σε σχετική αυτονομία από την κεντρική εξουσία, ενώ είναι ανοιχτό, γιατί δέχεται επιδράσεις από την κοινωνία και το ευρύτερο περιβάλλον και κλειστό, στο βαθμό που λειτουργεί σε ένα πλαίσιο αρχών, σκοπών και κανόνων. Ως διαρθρωμένο σύνολο διαθέτει εσωτερική συνοχή και συνάφεια είναι σχετικά αυτοδύναμο, αυτόνομο και αυτορρυθμιζόμενο. Ως μηχανισμός του κράτους εξαρτάται διοικητικά, δομικά, επιστημονικά-γνωσιακά και ιδεολογικά. Ως θεσμός έχει κοινωνική και μορφωτική λειτουργία αφού προωθεί τη συνεργασία, συλλογικότητα, κοινωνικοποίηση, διαμορφώνει ατομική και συλλογική συνείδηση και ένα σύστημα αξιών, αρχών, σκοπών, νέων αντιλήψεων και στάση ζωής. Βασικές αρχές της εκπαίδευσης είναι η καλλιέργεια ενός ανθρωπιστικού οράματος που να εκφράζεται μέσα από τη διαδικασία της μάθησης, η διαμόρφωση ενός συλλογικού οράματος για την αξία της μόρφωσης, της γνώσης και της πρακτικής δράσης, τη θεώρηση της εργασίας ως βασικής αξίας και δικαιώματος, την απελευθέρωση της προσωπικότητας των ατόμων, την αξιοποίηση των δυνατοτήτων που παρέχει η επιστήμη και η τεχνολογία υπέρ του ανθρώπου.  

Η εκπαίδευση δεν μπορεί να υποτάσσεται στην αγορά εργασίας διότι λειτουργεί σχετικά ανεξάρτητα, γιατί διαμορφώνει ένα όραμα και έναν σχεδιασμό, γιατί εξυπηρετεί την καλλιέργεια και ολόπλευρη ανάπτυξη της γνωστικής ικανότητας και δυνατότητας του μαθητή. Άρα η εκπαίδευση στο στάδιο της διαδικασίας των εγκύκλιων σπουδών οφείλει να αναδείξει τη γνωστική και επιστημονική διαδικασία και τις δυνατότητες του μαθητή και όχι την εξάρτηση του, την ένταξη του και την ικανότητα εφαρμογών στην αγορά.

Ο μαθητής που θα μετασχηματισθεί σε φοιτητή-σπουδαστή των Ανωτέρων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων συνδιαμορφώνει και οικοδομεί και το πλαίσιο διεκδίκησης μέσα στο οποίο θα πραγματοποιήσει την επαγγελματική του αποκατάσταση. Άρα υπάρχουν και άλλοι παράγοντες που συμβάλλουν στην λειτουργία της εκπαιδευτικής διαδικασίας, οι οποίοι συνήθως αγνοούνται και αυτό έχει ως αποτέλεσμα την άμεση εξάρτηση και υποταγή στην αγορά. Ο εκπαιδευόμενος δεν μπορεί να διαμορφώνει λόγο για τις επαγγελματικές συνθήκες και εργασιακούς όρους και υποτάσσεται μόνο στις επιχειρηματικές εντολές, διαδικασίες και τεχνικές.

Πως θα γίνει η άμεση σύνδεση με την επιχειρηματική διαδικασία, η οποία στηρίζεται στον ανταγωνισμό και το κέρδος ξεχνώντας τις γνωστικές διαδικασίες, επιστημονικούς όρους και τις ηθικές διαστάσεις των προβλημάτων; Δηλαδή αν γίνει το παραπάνω έχουμε μετατόπιση του προβλήματος από το γνωστικό-ανθρωπιστικό ιδεώδες στο εφαρμοστικό-τεχνοκρατικό σύστημα υποταγής και εξάρτησης.

Η σύνδεση της εκπαίδευσης με την αγορά εργασίας μπορεί να γίνει στη βάση ενός διεκδικητικού πλαισίου με τη χρήση συλλογικών συμβάσεων και διαδικασιών. Οι διεκδικήσεις αφορούν το πεδίο της γνώσης, της επιστήμης και της εξυπηρέτησης των αναγκών των ανθρώπων με την εργασία. Για αυτό ενδιαφερόμαστε για την αξία της εργασίας και ύστερα για τις εφαρμογές και τα αποτελέσματα έτσι όπως διαμορφώνονται με μετρήσιμους όρους επιτυχίας. Πρέπει να ξεπεράσουμε την ταύτιση των όρων επιτυχίας με το κέρδος. Αυτός που θα ασκήσει επάγγελμα διαρκώς θα επεξεργάζεται το πρόβλημα της αξίας της εργασίας μέσω της γνώσης με στόχο την ικανοποίηση των ατομικών και συλλογικών αναγκών.

Η άλλη άποψη είναι να μπεις ανταγωνιστικά, επιχειρηματικά και καινοτόμα στην αγορά, να αγνοήσεις την αξία της εργασίας, να υιοθετήσεις μόνο την ατομική ικανοποίηση χωρίς περιορισμούς και να αποφασίζει για την αξία της εργασίας η ιδιοκτησία της επιχείρησης. Έτσι η εκπαιδευτική διαδικασία υποτάσσεται στις συνθήκες του ανταγωνισμού, της επιχειρηματικότητας, της καινοτομίας και αποκλειστικά του κέρδους. Με αυτή τη λογική δεν μπορεί να λειτουργήσει η διαδικασία της παραγωγής και της ανταλλαγής που είναι μια κοινωνική δραστηριότητα. Απαιτείται η ολόπλευρη συνεργασία, ισορροπία και ισοκατανομή των αποδόσεων και των αποτελεσμάτων. Ξεκινάμε από την ολόπλευρη εκπαίδευση, δημιουργούμε το πλαίσιο και μετά αναζητούμε τους όρους σύνδεσης με την αγορά εργασίας και την ικανοποίηση των κοινωνικών αναγκών.

Ως εκ τούτου τα προγράμματα επιχειρηματικότητας δεν χρειάζεται να υπάρχουν στο σχολείο. Για παράδειγμα με την δημιουργία εικονικής επιχείρησης, ο μαθητής καλείται να παίξει το ρόλο του επιχειρηματία, η επιχείρηση είναι μία μονάδα ανταγωνιστική στην αγορά με σκοπό το κέρδος. Με τον τρόπο αυτό έχουμε μια μετατόπιση της εκπαίδευσης από τη γνωστικότητα στην εφαρμοστικότητα.

Η γνώση και η πληροφορία ούτε ισοδυναμεί ούτε ταυτίζεται με την αξία της εργασίας. Κάθε γνώση και κάθε πληροφορία εντάσσεται στην αγορά εργασίας. Η αξία της εργασίας έχει σχέση με το πώς επεξεργάζεσαι το εμπορευματικό προϊόν, με τι συνθήκες, ποιος το κινεί, τι αξία έχει και πως ανταλλάσσεται στην αγορά δηλαδή υπάρχουν στάδια εξέλιξης κατά τη διάρκεια των οποίων συμβάλλουν πολλοί παράγοντες για την πραγματοποίηση του στόχου.  

 

Παντελής Τέντες

Πρόεδρος της Ένωσης Οικονομολόγων Εκπαιδευτικών,

Σχολικός Σύμβουλος          

Top
Χρησιμοποιούμε cookies για να βελτιώσουμε τον ιστότοπό μας. Συνεχίζοντας τη χρήση αυτού του ιστότοπου, δίνετε τη συγκατάθεσή σας για τη χρήση των cookies. More details…