ekdilosiMpourantasmin

Ομιλία του Παντελή Τέντε, καθηγητής οικονομίας, προέδρου της Ένωσης Οικονομολόγων Εκπαιδευτικών Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης (ΕΟΕΔΕ) στη διάρκεια της παρουσίασης του πολυβραβευμένου βιβλίου του καθηγητή ηγεσίας και μάνατζμεντ του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, Δημήτρη Μπουραντά "Όλα σου τα' μαθα, μα ξέχασα μια λέξη", την Παρασκευή 5 Νοεμβρίου 2010, στο πλαίσιο σειράς εκδηλώσεων του ΕΟΕΔΕ.


«Είναι μεγάλη μου τιμή να παρουσιάζω σήμερα το βιβλίο του φίλου Δημήτρη "Όλα σου τα 'μαθα μα ξέχασα μια λέξη".
Στη κοινωνία που ζούμε, ως άτομα, έχουμε τη δυνατότητα των επιλογών της ζωής μας, της δημιουργίας του πεπρωμένου μας. Η τύχη και η αναγκαιότητα, οι περιορισμοί και η υπέρβασή τους, η κοινωνική δομή και λειτουργία, αποτελούν παράγοντες που επηρεάζουν τις επιλογές μας. Το άτομο εμφανίζεται ως πρωταγωνιστής, αφού γράφει το «σενάριο της ζωής», κυνηγά το όνειρο και το νόημα της.


Τι καθορίζει την ποσότητα, την ποιότητα και την ορθότητα των επιλογών μας; Απαραίτητο στοιχείο είναι η γνώση. Οι γνώσεις, γύρω από το μάνατζμεντ και την ηγεσία, που εκλαϊκευμένα παρουσιάζονται στο μυθιστόρημα, είναι γνώσεις χρήσιμες για όλους τους ανθρώπους και την κοινωνία. Όλοι γνωρίζουμε τη σημερινή κατάσταση της κοινωνίας, τα οικονομικά, κοινωνικά, πολιτικά και πολιτιστικά αδιέξοδά της. Μπορεί ο καθένας ακολουθώντας το όνειρο και το νόημα της ζωής του να αλλάξει αυτή την κατάσταση; Μπορεί να ζήσει μόνο τις περιπέτειες ενός ταξιδιού, χωρίς να μεταμορφώσει σε παράδεισο την Ιθάκη; Είναι ένα ερώτημα που νομίζω ότι πρέπει να απαντήσουμε ατομικά και συλλογικά.


Μπορεί η αλλαγή να ξεκινήσει από το σχολείο;


Στο σημερινό σχολείο καταγράφεται ένα κλίμα αποξένωσης σε επίπεδο παιδαγωγικό, ψυχολογικό και επικοινωνιακό. Διαπιστώνεται σε αυτό η διάσπαση των γνώσεων, η απομόνωση και ο ατομικισμός. Ο μαθητής έχει διαμορφώσει μια αντίληψη διάσπασης και διαίρεσης των γνώσεων και τις έχει κατατάξει σε ανώτερες και κατώτερες. Επίσης έχει εθιστεί στη φορμαλιστική- τυποποιημένη γνώση στα φροντιστήρια με σκοπό την εισαγωγή του στα ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα. Έτσι επιδιώκεται η μάθηση μέσω της αναπαραγωγής των γνώσεων υπό μορφή πληροφοριών.


Έχουμε ένα όραμα για τον άνθρωπο και το σχολείο. Ο άνθρωπος πρέπει να μαθαίνει τη γνώση για να μορφώνεται και να αποκτά συνείδηση της θέσης του στην κοινωνία. Να έχει την αντίληψη της συλλογικής δράσης, της συνεργασίας και της οργάνωσης, ώστε να διεκδικεί τα δικαιώματα στη ζωή και την εργασία. Στο σχολείο ο μαθητής δεν μαθαίνει για να μαθαίνει. Ο στόχος δεν είναι η γνώση για τη γνώση, αλλά η γνώση για τη λύση προβλημάτων, αφού η γνώση δεν έχει νόημα αν δεν συνδέεται με τη λύση πρακτικών προβλημάτων. Τελικά η εκπαίδευση θα πρέπει να κατατείνει στη διαμόρφωση ατόμων με την καλύτερη δυνατή ψυχική και σωματική υγεία και διανοητική ανάπτυξη.


Τι πρέπει να κάνει ο δάσκαλος για να επιτευχθούν όλα αυτά; να έχει μια ισχυρή προσωπικότητα και κουλτούρα, να έχει πίστη και πάθος για τη δουλειά του, να θέλει να διαμορφώσει τα άτομα, να πείθει και να εμπνέει να «κάνει κάτι για να ονειρευτεί ξανά». Να έχει αυτογνωσία, ένα πυρήνα διαχρονικών αξιών, βούληση και δέσμευση στους στόχους του. Να δείχνει αμοιβαίο σεβασμό και εμπιστοσύνη, που είναι τα θεμέλια για μια ουσιαστική ανθρώπινη και ανοιχτή σχέση μεταξύ δασκάλου και μαθητή. Να δημιουργεί σχέση εμπιστοσύνης, η οποία απαιτεί ακεραιότητα, δηλαδή ειλικρίνεια, εντιμότητα, συνέπεια, ευθύτητα και διαφάνεια. Να διαθέτει υπευθυνότητα, συνέπεια, σεβασμό, αξιοπρέπεια, υπομονή και επιμονή. Να θέλει να πετύχει και να πιστεύει ότι «μια ανεμώνη μπορεί να ανθήσει στην έρημο του κόσμου».


Άλλωστε διαλέγουμε εκείνο το επάγγελμα που μας αρέσει, μας ταιριάζει και μας παθιάζει περισσότερο. Μου έρχεται στο μυαλό και η δική μου επιλογή πριν κάποια χρόνια. Άφησα καλύτερα αμειβόμενες εργασίες για να πάω στην εκπαίδευση. Γνώριζα ότι στην εκπαίδευση, όπως ήταν τότε και εξακολουθεί να είναι και σήμερα, δέκα φορές στεναχωριέσαι και μία φορά χαίρεσαι και πας στον παράδεισο. Η εκπαίδευση λοιπόν αξίζει για τη μια φορά που πας στον παράδεισο. «Το να βρούμε τους δρόμους της ζωής δεν ήταν ποτέ ζήτημα γνώσης και συμβουλών, αλλά η ανακάλυψη της ίδιας της ψυχής μας».


Ο δάσκαλος επίσης ασκεί Μάνατζμεντ όταν μπαίνει να διδάξει σε μια τάξη 25-30 μαθητών. Προγραμματίζει τη διδασκαλία, σχεδιάζει τους στόχους του μαθήματος, επιλέγει τους τρόπους διδασκαλίας ανάλογα με το επίπεδο της ομάδας των μαθητών. Ας μη ξεχνάμε τη ρήση του Κομφούκιου « ακούω και ξεχνώ, βλέπω και θυμάμαι, κάνω και μαθαίνω». Επίσης καθοδηγεί τους μαθητές ώστε να μαθαίνουν πώς να μαθαίνουν και τέλος ελέγχει τα αποτελέσματα της διδασκαλίας με συγκεκριμένους τρόπους. Δημιουργεί ένα πολύ καλό περιβάλλον για συνθήκες μάθησης για να μπορούν όλα τα λουλούδια να ανθίσουν. Είναι ένα περιβάλλον που το έχει ανάγκη ο μαθητής για να εκφρασθεί και να μάθει, να αποκτήσει καλή σχέση με το διάβασμα και τη γνώση.


Πολλές φορές το περιβάλλον είναι διαφορετικό γιατί ο δάσκαλος δεν το διαμορφώνει, δεν δημιουργεί, γιατί λειτουργεί ως δημόσιος υπάλληλος, γιατί τελικά δεν ενδιαφέρεται για τη ψυχή του, δεν έχει όνειρα, είναι της λογικής της ήσσονος προσπάθειας, δεν αναλαμβάνει ευθύνες, δεν συμμετέχει στη ζωή του σχολείου, δεν προγραμματίζει, δεν οργανώνει, δεν καθοδηγεί, δεν ελέγχει. Το μάνατζμεντ του είναι άγνωστο. Το σχολείο βρίσκεται σε «συνθήκες Καλκούτας» και δεν μπορεί να αναπνεύσει. Είναι αυτό που πρέπει να αλλάξουμε.
Ο δάσκαλος πρέπει να γνωρίζει την αυτό-εικόνα του και να αναδεικνύει τη ξεχωριστή ταυτότητά του, να αναπτύσσει ανθρώπους και να παίζει το ρόλο του μέντορα. Πρέπει να γνωρίζει ότι η μάθηση κερδίζεται από την καλύτερη λειτουργία και διαχείριση της ομάδας των μαθητών και ότι «οι άνθρωποι μαθαίνουν και πείθονται μέσα από αυτά που κάνουμε και όχι μέσα από όσα λέμε». Σημασία έχει να ξεκινήσει την πορεία προς το όνειρο.


Ο δάσκαλος πρέπει στο χώρο του να αναδεικνύεται, να πείθει, να περνά όραμα, να εμπνέει, να προκαλεί εκτίμηση, να καινοτομεί, να κερδίζει την εμπιστοσύνη, να μιλά στην καρδιά, να έχει ευαισθησία και ακεραιότητα, να είναι τελικά ηγέτης. Να ασκεί την ηγεσία μέσω παραδείγματος, να μην είναι ανεκτικός στη μετριότητα, να κάνει συνεχώς περισσότερα, να έχει δηλαδή τη λογική του both and more και να αφήνει το όνειρο να αγγίξει την ψυχή του. Πρέπει να ξέρει ότι στις ομάδες το άτομο θέλει να προσφέρει και να κερδίζει αγάπη και στοργή. Τελικά τίποτα δεν γίνεται χωρίς αυτά γιατί είναι το κλειδί του παραδείσου.


Στην εκπαίδευση τέλος υπάρχει από τη μια η μικρή Ελλάδα των αξιών, της ακεραιότητας, της διαφάνειας, της ομαδικότητας, της υπευθυνότητας, της αξιοκρατίας, της πειθαρχίας, της δημιουργικότητας, του σεβασμού και του αυτοσεβασμού και από την άλλη η Ελλάδα της μετριότητας, της μιζέριας, της ημιμάθειας, της ανευθυνότητας, των προσωπικών ανταγωνισμών και της διαφθοράς. Ελπίζω σύντομα να καταφέρουμε η «μικρή Ελλάδα να γίνει μεγάλη και η μεγάλη μικρή».

Τελικά τι μυθιστόρημα είναι το «όλα σου τα' έμαθα μα ξέχασα μια λέξη»;

Πρόκειται για ένα διδακτικό μυθιστόρημα, που παρασύρει τον αναγνώστη σε ένα ταξίδι γνώσης και εξέλιξης προτείνοντας τη δημιουργία ενός προσωπικού οράματος ως πυξίδα ζωής και τελικά την ανάδειξη ενός κοινωνικού οράματος.


Ο συγγραφέας μέσα από την πλοκή του σε κρατά σε συνεχή εγρήγορση, διατυπώνει έννοιες και αρχές που πηγάζουν από τις επιστήμες της φιλοσοφίας, της ψυχολογίας, της κοινωνιολογίας και του μάνατζμεντ. Γνώσεις απαραίτητες για κάθε άνθρωπο που θέλει να καθορίσει τη μοίρα του και να μην την καθορίσουν άλλοι. «Ένα μάθημα βιοσοφίας, μια διακήρυξη ελευθερίας επιλογών, μια διδασκαλία για την ηγεσία και τη σχέση της με τη μοναξιά, τον ναρκισσισμό και το ιστορικό γίγνεσθαι
».

 

Η παρουσίαση του βιβλίου πραγματοποιήθηκε στην αίθουσα "Μεγάλων Ευεργετών, Γεώργιος Μπόμπολας" του Συνδέσμου Αποφοίτων Ιωνιδείου Σχολής Πειραιά, σε συνεργασία με τις Εκδόσεις Πατάκη, και την Ένωση Οικονομολόγων Εκπαιδευτικών Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης (ΕΟΕΔΕ), την Παρασκευή 5 Νοεμβρίου 2010.